14.11.2016

Adalet Derken…

Hani hep derler ya “Birlik ve beraberliğe en fazla ihtiyaç duyduğumuz bu günlerde…” aslında onu günümüze uyarladığımızda “Adalete, hukuka en fazla ihtiyaç duyduğumuz bu günlerde…” dersek yanlış olmaz. Tam da 10 Temmuz, Hukuk Günü olarak kutlanmaktayken bizi hukuk, adalet sistemi hakkında düşünmeye sevk eden birkaç filmi hatırlamak ve hatırlatmak istedik. Yine beşlik bir listeyle sınırlandırarak adalet hakkında söyleyecek sözü olan filmleri sizler için sıraladık. Bu listeye ekleyeceğiniz filmler olabilir pek tabiî ki ancak şunu belirtmek isterim ki bu listenin çabası mahkeme filmleri arasından bir seçim yapmak veya adaleti konu alan filmlerden beşlik bir liste belirlemek değildir. Burada amaç, aslında biraz önce de belirttiğim gibi adalet üzerine düşünmemizi sağlayan filmler arasından beşlik bir liste oluşturmak.

12 Angry Men (1957)

Belki de hukuk filmleri dendiği anda ilk aklımıza gelecek isimlerdendir Sidney Lumet. Çoğumuz da bir çırpıda 12 Angry Men (12 Kızgın Adam) deyiveririz hukuk konulu filmlerden bahsedildiğinde. Nedir bu filmi çekici ve unutulmaz kılan? 12 Angry Men, tek mekânda, on iki kişiden oluşan mahkeme jürisinin karar vermek için çekildikleri odada geçen bir film. Reginald Rose’un etkili öyküsü konumlandığınız noktayı öyle bir kaypak zemine kurar ki siz de o on iki jüri üyesi gibi dakikalar aktıkça “Acaba?” sorusunu sorarken bulursunuz kendinizi. Görünenin göründüğü gibi olmayabileceği, duyulanın farklı manalara gelebileceğini defalarca haykırır gibi tek bir doğrunun olmadığını fısıldar durur film bize. Hakkında karar verilecek kişi suçlu mudur? Yoksa suçsuz mu? Bir müddet sonra bu soru da anlamını yitirir. Çünkü suç ve suçun kanıtlanması sabit gibi görünürken bile değişkenler işin içine girdikçe gerçek o kadar flulaşır ki gerçek olarak inandığınız hiçbir şey kalmaz elinizde. O zaman suç nedir? Gerçekten nasıl ispat edilir suçlu olma veya masum olma hali? “Guilty” (suçlu) ve “Not guilty” (suçsuz)… Sadece iki sözcük müdür ağızlardan dökülüp bir insanı mahkum ettirebilecek, üstelik ikisi arasında bu kadar gelgit yaşayan varken?

“Olayı nereye çekerseniz çekin, önyargı gerçeği hep saklar”

12345