26.05.2017

Divergent: Uyumsuzlar Dünya’yı Kurtaracak!

Amerikalı yazar Veronica Roth’un 2011 yılında yayınlanan üç kitaplık serisinin ilk kitabından uyarlanan ve kitapla aynı adı taşıyan “Divergent”; “The Hunger Games”, “Twilight” ve “Harry Potter” serileriyle aynı okuyucu / izleyici kitlesine hitap eden, gelecekte Chicago şehri yakınlarında konumlandırılmış bir distopya anlatıyor.

‘Savaş’ Dünya’daki tüm yaşamı silmiş, az sayıda insan, şehrin etrafına ördükleri bir duvarın arkasında, segmentlere ayrılmış bir toplumsal modellemede yaşamlarını sürdürmektedir. Segmentlerde anne ve babaları ile yaşayan çocuklar, belli bir yaşa geldiklerinde, bir kişilik testinden geçirilirler. Çünkü artık evden ayrılıp, kendi segmentlerini seçme zamanı gelmiştir. Yetiştirilmelerine uygun olarak içinde yaşadıkları toplum kesimini mi tercih edeceklerdir, yoksa özgür iradelerini kullanıp, kendi istedikleri ve elbette test sonuçlarının da işaret ettiği başka bir yol mu izleyecekler?

Senaryonun kurgusu bize ünlü genetik sorusunu anımsatıyor: Çocukların kişiliğinde çevrenin mi rolü büyüktür yoksa yaradılışın mı?

Ayrıca senaryo başka ‘büyük’ bir soru daha soruyor: ‘Herkes nereye ait olduğunu ve görevini bilirse, daha önce yaşanan ve Dünya’nın yok olmasına neden olan ‘savaş’ engellenebilir miydi?

Bu soruların ışığında karşımıza 5 toplumsal alana ayrılmış yeni bir yaşam şekli çıkıyor: Erudite (Bilgeler- akıllı ve mantıklı), Amity (Tarım yapanlar-barışçıl ve nazik), Candor (Dürüstler-ne olursa olsun hep doğruyu söyleyenler), Dauntless (Korkusuzlar-toplum düzenini sağlayan güvenlik ve askeri birimler), Abnegation (Fedakarlar-kendi çıkarlarını düşünmeyen yönetimden de sorumlu minimalist yaşam toplumu).

Beatrice Prior (Shailene Woodley); Fedakârlar tarafından büyütülmüştür. Test günü geldiğinde alacağı sonucun da yardımı ile, bir yetişkin olarak yaşamını sürdüreceği toplum segmentini seçecektir. Ne var ki, herkes için tekil sonuç veren test, sıra Beatrice gelince, sonuçsuz kalır. Çünkü Beatrice, bir Divergent yani Uyumsuz’dur. Bu durum toplumda çok az kişide görülmektedir. Uyumsuzlar bir tek segmentin değil, tüm segmentlerin kişilik özelliklerini taşımakta ve tüm bölümler ama özellikle Bilgeler tarafından segmentsel yaşam uyumuna ve mevcut düzene tehdit olarak algılanmaktadırlar. Çünkü bu tip bir düzen toplumunda herkesin düşünce ve davranış yapısı belirlenmiş iken, ‘Uyumsuzlar’ kutunun dışında düşünebilmekte ve öngörülemeyen davranışları ile risk oluşturmaktadırlar.

Beatrice’in Korkusuzlar topluluğunu seçmesi, ailesi için hayalkırıklığı olsa da, artık Tris adını alan Beatrice, kendisi gibi yeni bir grup korkusuza eğitmenlik eden Four (Theo James) sayesinde, uyumsuzluğunu saklamayı öğrenmekte ve yeni bir toplumsal segmentin kurallarına alışmaya çalışmaktadır.

Kahramanlarımızın günlük yaşamı gençlerin çok hoşlanacağı, fiziksel eğitim, biribirini tanıma, kişilik çatışmaları ve güven ve romantik yakınlaşmalar örgüsünde ilerlerken, ‘mükemmel toplum’ olarak dizayn edilmiş düzende de çatlaklar oluşmaya başlamıştır. Toplumun yönetiminden sorumlu Fedakârlardan yönetimi almak isteyen Bilgeler hazırlıklarına başlamışlardır. Bilgelerin başında ise sinemanın yakından tanıdığı bir isim, Jeanine Matthews rolünde oynayan Kate Winslet var.

Yönetmenliğini Yale üniversitesi Görsel Sanatlar mezunu ve 2006 yılında “The Illusionist”, 2011 yılında Limitless filmlerinden anımsadığımız Neil Burger’ın yaptığı Divergent, 2 saat 20 dakikalık süresi ve aksiyon çekimleri ile hedef kitlesi olan gençleri fazlasıyla memnun edecek materyale sahip. Fakat Divergent’in Neil Burger’in en iyi işlerinden biri olduğunu söylememize imkân yok. Yönetmenin önceki yapımlarını seven sinemaseverler, bu filmi ‘tatsız / tutsuz / düz ve tek düzlemli’ bulacaklardır ki haksız da değiller. Kitabı da Açlık Oyunları veya Harry Potter kadar ustaca bir yazım örneği olmayan Divergent, iyi bir kurgunun yeterince derinleşememiş senaryosunun, gençlerin hoşuna gidecek bir filmi olarak karşımızda.

Başroldeki Shailene Woodley ise daha önceki “The Descendants” ve “Spectacular Now” filmleri ile karşımıza çıkan ve oldukça gelecek vadeden bir genç aktrist. Filmdeki annesi rolünde ise yine yabancı olmadığımız ve sevdiğimiz bir isim olan Asley Judd karşımızda. Yakışıklı Theo James ve her daim hayranı olduğumuz Kate Winslet’in de katılımı ile sıkmayan bir film haline gelen Divergent’in bir üçlemenin ilk filmi olduğunu da belirtelim.