30.05.2017

En Sevdiğim Hitchcock

North by Northwest (1959)

Cary Grant’ten Leo G. Carroll’a, tasarımcı Saul Bass’tan görüntü yönetmeni Robert Burks’e, kurgucu George Tomasini’den besteci Bernard Herrmann’a, Hitchcock’un vazgeçemediği tüm iş birlikçileri bir arada. Hollywood’un yetiştirdiği en yetenekli senaristlerden Ernest Lehman da Hitchcock’a ömür boyu hayalini kurduğu senaryoyu sunuyor adeta. Filmlerinin üçte ikisine konu olan casusluk teması, hemen tüm yapıtlarında faydalandığı aşk öğesi, yine bir Hitchcock filminin olmazsa olmazı mizah duygusu kariyerindeki en parlak karşılıklarını buluyor. Komediden gelen ve fiziksel oyunculuk anlayışının en değerli temsilcilerinden Cary Grant’in eşsiz katkısıyla seyir zevki en yüksek, en eğlenceli filmine imza atıyor tonton. Filmi özel kılan şeylerden biri de Hitch’in çerçevesini çizdiği ‘casusluk filmi’ türüne değgin ne varsa tiye alıyor olması. Postmodern sulara açılıp, kendi yarattığı klişelerden gülmece çıkarması. Sinema sanatının doruk noktalarından, neredeyse sekiz dakikalık tümüyle diyalogsuz mısır tarlası sekansı, Hitchcock’un sesi ve sessizliği belki de en iyi kullanan (bkz: Kuşlar) yönetmen olmasından alıyor gücünü. Daracık ve izbe bir sokakta, gölgeler arasından sinsice çıkagelen ölüm tehditi formülünü ters yüz edip, güneşin alnında, uçsuz bucaksız bir alanda ve tümüyle aleni bir ölüm tehditi kurguluyor. Uçak, tren, araba derken dört ayrı eyalette dolaştırıyor bizi. New York’un kaotik kalabalığından California’nın başıboş tarlalarına, dev Amerikan otellerinden dünyanın en büyük tren istasyonuna, Birleşmiş Milletler Genel Merkezi’nden Rushmore Dağı’na sürüklüyor. Sinemada uzam dersi veriyor. Bir-iki sahne dışında bütün filmi bakış açısından izlediğimiz ve özdeşleşmenin kaçınılmaz olduğu Grant karakteri, “Reklamcılıkta yalan yoktur. Amaca dönük abartma vardır” diyor filmin en başında. Belki de bu yüzden, onun gözünden baktığımız için bu kadar fantastik seyrediyor macera. Bir süper kahraman filmi gibi hatta. Hitchcock’un istediği de tam olarak böyle bir etki zaten. Bir sinemaseverin hemen tüm duygularını tatmin edebilecek, dev bir film North By Northwest. Kaç kez izlerseniz izleyin heyecandan ürpereceğiniz…

Cem ALTINSARAY

.

Hitchcock sinemasına özgü bileşenlerin tek vücut haline geldiği North by Northwest, sinemaseverler için doyurucu bir Hitchcock bütünlüğü sunuyor. Kişisel olarak favori Hitchcock filmlerimin başında gelen North by Northwest, Cary Grant’in de en sevilen performansını icra ettiği film olarak kalmıştır akıllarda. Beklenmedik anda bir suç ağının içine sürüklenen Roger O. Thornhill’in başından geçenlere tanık olduğumuz film, sürükleyici bir gerilimin nasıl olması gerektiği konusunda dersler veriyor. Eğlendirdiği kadar geren, gerdiği kadar da merak uyandıran bu Hitchcock başyapıtı sinema tarihinde unutulmazlar arasına giriyor. Sadece o meşhur uçak sahnesiyle bile hafızalarımızda kalıcı bir yer edinmeyi başarıyor.

Enes HADZIBEGOVIC

.

Hitchcock için “türün her türlü klişesini eşeleyip yeni fikirler ve teknik yönelimler bulan bir mucit” tanımı yapanlara sormak lazım: Tam olarak “hangi türün?” Eğer kendisini gerilim janrına sıkıştırmaya kalkarsak bu filmde Cary Grant’e zor anlar yaşatan planöre bile ciddi manada haksızlık etmiş oluruz sanki? İzleyicinin alakasını diri tutma konusunda uzman olan Hitchcock’un teknik meziyetleri kadar, Ernest Lehman’ın sürükleyici öyküsünün de izleyiciyi ensesinden kavradığı, o en sevimsiz tabirle sinemacılara bıkmadan usanmadan ders niyetine izletilmesi gereken bir film Gizli Teşkilat! Phillip K. Dick’in öykülerine yansıttığı paranoyanın en sade ve etkili hali diyebiliriz Lehman’ın bu sürükleyici hikâyesi için. Son tahlilde, dengeli twistler ile izleyiciyi çalıma sokan ve aradan geçen elli altı yıla rağmen güncelliğinden neredeyse hiç bir şey yitirmeyen bir Hitchcock mahsulü duruyor karşımızda… Gizli Teşkilat, en kaba tabirle, Hithcock için, sadece bir yıl sonra çıkıp bol bol rüzgâr alacağı zirvenin sadece bir kaç santim aşağısı demek…

Fatih YÜRÜR

.

Favori yönetmeninizin en sevdiğiniz filmini seçmek çok zor bir karar! Zira işin ucunda, filmografideki diğer yapımlara ihanet etmiş gibi hissetmek de var… “North by Northwest”de karar kılmamın nedeni ise çok masumane (küçükken ilk izlediğimdeki heyecanım her seyrettiğimde tekrar ediyor) ve basit (sinema bu!) aslında: Sıradan bir adamın kocaman bir tarlada bir uçağa karşı güpegündüz tek başına mücadelesi! Açık alanda klostrofobi, küçük adamın büyük zaferi, tekinsizliğin feriştahı… Yani Hitchcock ustalığının özeti… Muhtemelen günümüzde en çok göndermesi yapılan ve taklit edilen sahneler listesinde de ilk sıralarda yer alıyor. Alfred Hitchcock teknoloji, bütçe vs. ne kadar gelişse de bugün ve gelecekte daha iyisinin yapılamayacağını, kendisinden sonraki kuşakların yönetmenlerine muzipçe fısıldıyor.  

Müjde IŞIL

.

Hitchcock filmografisinden bir filmi alıp vitrine koymak en zor işlerin başında gelir, kah Vertigo olsun istersiniz parlayan kah Rear Window ya da Psycho; kimi zaman “Rope’un hakkı yenmiyor mu ya?” tribine girip görece geri planda kalan Rope, Dial M for Murder, The Lady Vanishes gibi filmleri ön plana çıkartırsınız kimi zaman da Suspicion, Shadow of a Doubt, Lifeboat gibi Hitchcock’un Atlantik’in öte yakasına geçişinin akabinde çekilen filmleri silip camekana bırakırsınız; ben de tüm bu harikalar arasından birini çekip çıkartmak zorunda kaldığımda hep ‘’North by Northbest’’ diyerek işin içinden çıkmaya çalışırım. Üslupsal ve yapısal olarak tüm zamanların en iyi filmlerinden olan North by Northwest, casus filmlerinin temelinde yer alan “a priori” ve “McGuffin” kavramlarının en nadide örneklerini bünyesinde barındıran ve ikonik kareleriyle tarihi eser statüsüne kadar yükselen eşsiz bir eserdir. Bunun yanında herhangi bir Hitchcock filminin üzerine düşünüp konuşmaya başladığınızda mutlaka uğrayacağınız tek durağın North by Northwest olması ise niçin “en iyi” olduğunun cevabını sizlere verecektir.

Tanju BARAN.