22.06.2018

Filmleri Sinemada İzlemek: Sinema Salonları Başka Dünyalara Açılan Kapılar

Fotoğraflar: Nazan Tuna

Kent Kültüründe Değişmeden Kalabilmek

Kent kültüründe değişmeden kalan yapılar şehirlerin tarihini canlı tutmak açısından ne kadar önemli. Bu konu son yıllarda daha çok ilgimizi çeker oldu. İstanbul’da bir gün geçtiğiniz sokak ya da meydan ertesi gün bir kıpırdanma ile değişime doğru adım atıyor. Ama bu değişim hemen tamamıyla varolan yapıların yıkılması ile oluyor. Yerine yapılan bina bir öncekinin aynısı olsa bile o taşlar adımlarımızın izlerini gizleyen taşlar değil, o duvarlar ilk gençlik aşkımıza bakışımıza şahit duvarlar değil. Çok mu gerekli bütün bunlar? Değişim güzel değil mi? Güzel elbette ama koruyarak değişsek. Ben sinema salonunda rahat koltuğumda başka dünyalara yol almazsam ben olamam ki. İstanbul konuşabilseydi belki de derdi ki bırakın beni, bir gün de sessiz, ağaçların arasından esen rüzgârın sesini dinleyelim. Hoş rüzgâr alacak tepeler de gökdelenlerle doldu ama…

Tam da İstanbul’un kent kültürünün, tarihinin yavaş yavaş yok edildiği günlerde Kadıköy Sineması’ndan bizi şaşırtan bir yenilenme geldi. Sinemanın sahibi Erol Kocadağ’ın geçen yıl vefat etmesinin ardından kızı Funda ve torunu Erol Yusuf artık baba yadigârı olmanın çok ötesinde kent kültürü açısından önemli bir yere sahip olan Kadıköy Sineması’na yeniden hayat verdiler. Sinema Ocak ayında Funda Kocadağ tarafından yeniden hayata geçti ama hala her gün salonda, fuayedede Funda Hanım ya da oğlu neyi nasıl daha iyi yapabiliriz diye iş başındalar. Kadıköy Sineması’nda sinemaseverlere en iyi hizmeti verebilmek için çalışmalar sürüyor.

“Seneye gümbür gümbür buradayız”

Funda Kocadağ ile sinemanın tarihini, bugününü ve gelecek planlarını konuştuk.

Funda Hanım bizi çocukluğumuzun, gençliğimizin bu güzel mekânı ile  yeniden buluşturduğunuz için çok teşekkür ederim. Buraya film izlemeye geldiğimizde siz, oğlunuz ve eşiniz çoğunlukla buradasınız. Fuayede sıcak bir atmosfer yarattınız.

Hazırlık dönemi çok özverili bir çalışma oldu. Büfenin kafe olarak kullandığımız yeri değişti. Bir yandan sinemada film göstermeye devam ederken bir yandan da geceleri sabaha kadar çalışarak, kimi zaman ben, kimi zaman oğlum, kimi zaman eşim başında durarak tamamladık.

Başka Sinema’nın Kadıköy merkezi olduk. Yazın da gösterimlere devam edeceğiz.Başka Sinema yurtdışındaki Berlin, Cannes, Venedik gibi önemli film festivallerini takip ederek çok güzel filmler topluyorlar. Ellerinde yazın da göstermek için çok iyi filmler var. Seneye sezonda da gümbür gümbür buradayız.

Burası sadece film gösteren bir salon değil aynı zamanda duvarda sergiler de yer alıyor.

Evet sadece film gösteren sinema salonu değil, toplandığımız, bir araya geldiğimiz bir alan olsun istiyoruz. Film, kitap, resim meraklılarının bir araya geldiği, sanatseverlerin birbirleri ile tanıştığı, buluştuğu, sanattan konuştuğu bir yer olsun istiyoruz.

Resim ve fotoğraf sergilerine yer verilecek. Sanatçı  Funda Tarakçıoğlu’nun kuratörlüğünde sergiler yer alacak. Şimdiden yaklaşık bir yıllık programımız dolu. Fuayede film öncesi veya film sonrası çayınızı, kahvenizi yudumlarken duvarlardaki eserlere bakabilirsiniz.

“İlk yapıldığı haliyle kalan tek sinema Kadıköy Sineması”

70’li yıllarda Kadıköy’de çok sinema salonu vardı. Sizin en severek film izlediğiniz salon hangisiydi?

Benim çocukluğumda Kızıltoprak’ta Kent sineması vardı. Çok yazık ki yıkıldı ve yerine apartman yapıldı. Çok zevkle film izlerdik orada. Kadıköy’de Efes vardı, orada yabancı filmler gösterilirdi. Şimdi pasaj oldu. Feza vardı, yerli filmler gösterirdi. Süreyya çok güzel bir sinemaydı. Suadiye’de Atlantik ve Suadiye sineması vardı. Her ikisi de şimdi alış veriş merkezleri oldular. İstanbul kaybetti onları.

Bahariye Caddesi’nde ilk yapıldığı şekliyle kalan tek sinema Kadıköy Sineması. Ayrıca ödüllü bir mimari yapı. İlk dönemlerinde tiyatroyu da içinde barındırıyordu. Kışın filmler gösteren bir sinema yazın ise tiyatro olarak hizmet veriyordu. Şu anda 318 kişilik büyük salonumuz ve  50 kişilik küçük salonumuz var.

Ya geçmişin açık hava sinemaları desem aklınıza neler gelir ?

Açık hava sinemaları deyince aklıma gazoz, çekirdek, gökyüzünde yıldızların altında keyif geliyor. Kışlık sinema deyince de o tahta kutularında satılan alaska, frigo sesi var kulağımda.

“Gençlerde nostalji merakı var”

Bu bina da bir pasaj. İçinde dükkânlar var. Yaşamla iç içe bir sinema salonu. Babanız 1968’de devralıyor sinemayı. Ve ondan sonra bu sinemayı ayakta tutmak için mutlaka zorluklar yaşamıştır.

1964’te temeller atılıyor. İlk açılışı 1967. 1968’de babam devraldıktan sonra yirmi beş otuz seneye yakın işletmenin başındaydı. Çok da meraklı, titiz bir işletmeciydi. Kışları sinema yazları tiyatro oluyordu. Mülk olarak bize geçtiğinde ben dört yaşımdaydım. Mermerlerinde sek sek oynadığım bir yer. Bizde yabancı filmler oynuyordu.

Ben mutlaka her hafta birkaç film gören bir çocuktum. Hafta sonları ise tiyatroya giderdik. 60’lı 70’li yıllar her şeyin daha az olduğu ama daha samimi olduğu yıllardı. O yıllar daha dolu dolu yaşıyorduk. Sinema çok önemli bir yerdeydi hayatımızda. Televizyon tek kanal ve siyah beyaz, belli saatlerde açılıp kapanıyordu. Sinema ve tiyatrolar tek eğlence idi. Sabah saat on birde suarenin biletinin satıldığını hatırlarım. 80’li yıllar, Türk sinemasında pornografik filmlerin devri sinemaya  bir darbe oldu. Kadıköy Sineması hepsine direndi. Babam birçok şeye direndi. Bize hep şunu söylerdi: “Ben hayattayken buranın sinema olarak kalmasını istiyorum, kültür sanata hizmet eden bir yer olmalı ama benden  sonra ne isterseniz o olsun.”

Sinemaya gelen gençlerin tepkileri nasıl ?

Gençlerden çok iyi tepki alıyoruz. Çok şaşırıyorlar. Burası hakikaten mimari açıdan ödüllü bir yer mi diyenleri, içeriye girince cep telefonuna sarılıp fotoğraf çekenleri gördüm. Hatta  çığlık atana da rastladım. Film festivalinde çok genç izleyicimiz vardı. AVM’lerle büyüyen gençlere değişmeden kalmış olması cazip geliyor. Kadıköy’ün son yıllarda artan bir entelektüel kalabalığı var. Hem gençlerde nostalji merakı var.

Kadıköy Sineması salonlarında planladığınız etkinliklerden bahseder misiniz ?

Funda Tarakçıoğlu’nun kuratörlüğünde sergiler açmaya devam edeceğiz. Fotoğraf ve resim sergileri olacak.  Oda müziği konserleri olacak. Fuayemizin sinema ve sanatseverlerin buluştuğu, söyleşiler yapılabilecek  bir yer olmasına çabalıyoruz.  Üç hafta önce gençlerden gelen bir taleple gece yarısı sineması yaptık. Gençler özellikle korku filmi olsun diyorlar.  Haftasonu cuma, cumartesi geceleri bu gece yarısı gösterimlerine devam edeceğiz.

Sinema eleştirmenleri ile konuşma halindeyiz, onlarla söyleşiler olacak. Sabah saatleri için bu civardaki yuvalarla bir görüşmemiz var. İki salonun da programını Başka Sinema yapıyor. Ve ellerinde çok güzel çocuk filmleri var. Sinema çocukların gelişimi için çok önemli. Hafta içinde 10:00-10:30 seanslarında çocuklar için gösterimler planlıyoruz. Gençler için, üniversite öğrencileri için indirimli biletler sağlamayı düşünüyoruz. Başka Çarşamba ile suare şansı veriyoruz.

Yönetmenli ya da oyunculu gösterimler devam edecek. Büyük salondaki sahnemiz de bu söyleşiler için çok uygun .Bünyemizde dört tane 35 mm’lik makine var. Bir tanesi büyük salona tamamen hazır hale getirildi. O filmler çok hoştur. Şerittir, başlarken perdede ters sayıları görürsünüz, arka sıradaysanız makineden gelen sesi  duyarsınız. Başka sinemanın elinde 35 mm filmler var. Onların da zaman içinde duyurularını yapıp göstereceğiz.

“Kadıköy Sineması hayal dünyama zenginlik kattı”

Bugünden geçmişe baktığınızda burası size neler kattı?

Hayal dünyama zenginlik kattı, çocuklar hayal kurar ama ben uzun metraj gibi hayal kuran bir çocuktum.

Sinema sizin için ne demek?

Sinema farklı bir gerçeklik. O salona, özellikle böyle bir salona girmek çok önemli.  Perdede başka bir dünyanın kapıları açılıyor. Her filmin ayrı mesajı var.

Siz de sinemanın kapısını açık tutarak bize başka dünyaların kapılarını açtınız. Sizlere çok teşekkür ediyoruz.

Kadıköy Sineması’nı sosyal medyada Instagramdan kadikoysinemasi_official ve filmlerin fragmanlarının da görülebileceği web sayfası kadikoysinemasi.com‘dan takip edebilirsiniz.