07.07.2021

Kadınların Dünyasına Dair Yeni Bir Belgesel: Narperi’nin Bileziği

Jale İncekol’dan kadınların dünyasına dair yeni bir belgesel daha: Narperi’nin Bileziği

2003 yılından beri fenomen dizi Kavak Yelleri de dahil olmak üzere çok sayıda televizyon dizisinde yönetmen olarak çalışan Jale İncekol bir süredir müzikli ve umutlu hikâyelerin peşinde belgeseller çekiyor.

Müziğin birleştirici gücü ve Köy Enstitüsü ruhuyla mucizeler yaratan kadınların hikayelerini anlattığı “Müzikli Bir Hikaye” ve “Umutlu Bir Hikâye” filmleri ile yurt içinde ve yurt dışında çok sayıda festivale katıldı. 2019 yılında ise Denizli’de yaşayan Köy Enstitüsü mezunu öğretmenlerin anılarından yola çıkarak Köy Enstitüsü modelini ve Köy Enstitülerinin ruhunu anlattığı “Bu işte Bir Umut Var” isimli belgesel filmi çekti.

Şimdi de senaryosunu yazar Esen Armağan Özakbaş ile birlikte yazdıkları Narperi’nin Bileziği isimli dökümanter drama türündeki filmi çekiyor. Denizli’nin Bozkurt ilçesinde yaşayan, öğrenimine devam edememiş, mesleği ve geliri olmayan kadınlara, gelir getirecek bir beceri kazandırma düşüncesiyle açılan bez bebek yapım atölyesini konu alan film, kadınların yaşadığı değişimi masalsı bir dille anlatıyor. Atölye Denizli Soroptimist Kulübü ve Bozkurt Belediyesi’nin paydaşlığında kadınlara destek veriyor.

Film klasik masal imgesinin dışına çıkıyor, masallarda erkeğe yakıştırılan ‘at, avrat, silah’ üçlüsündeki atı kadının ulaşım aracı haline getiriyor. Öyle ki Narperi’nın Bileziği masalındaki kadın terzilik yaparak kazandığı parayla at satın alıp, çevre köylere dolaşmaya gidiyor. Ayrıca, masaldaki iki kadın karakterin hayali, beyaz atlı prensle evlenmek değil, dünyayı gezmek olarak öne çıkıyor. Burada terzilik özgüveni ve mutluluğu arttıran, kadının istediği kararları vermesine olanak sağlayan bir altın bilezik, meslek olarak sunuluyor.

Neden Bez Bebek?

Atölyenin pek çok el emeği ürünü arasında bez bebek, metaforik değeriyle öne çıkıyor. Çocukluğu, evcilik oyununu, anneliği, doğumu çağrıştıran yanlarıyla bez bebek, atölyenin temel objesi. Zaman zaman kadınları çocukluklarına götürüyor, zaman zaman da annelik deneyimlerine. Büyümek üzerine düşündürüyor. Atölye etkinlikleri başında masal anlatıcısının anlattığı “Narperi’nin Bileziği” masalı, simgeler üzerinden sorunların tartışılması ve kendini ifade etme kolaylığı sunarken, bez bebek de masalsı bir objeye, hatta ruh verilen bir kahramana dönüşüyor kadınlar için.

Bez bebek yapımının son aşamasında, kendilerine yakıştırdıkları ya da eskiden beri edinmeyi istedikleri mesleklerle var ediyorlar bez bebeklerini. Kimi doktor, öğretmen, kimi mühendis, dansçı… Ne istediğini bilen, kendinden memnun ve özgüveni yüksek bebekler. Bir nevi onları yaratan kadınlar gibi…