06.08.2020

O An: 20th Century Women

20th Century Women, yalnız bir anne olan Dorothea’nın oğlu Jamie’yi yetiştirmesine odaklanıyor. Konu tam olarak bu olsa da aslında film bize bunun yanı sıra filmde gördüğümüz diğer karakterlerle de ilgili bambaşka hikâyeler sunuyor. Dorothea, oğlunu büyütmeye çalışırken tek başına bunun üstesinden gelemeyeceğini fark edip, aynı evde yaşadıkları Abbie’den ve Jamie’nin arkadaşı olan Julie’den (Jamie, Julie’den hoşlanmaktadır) yardım alır. Üç kadın Jamie’nin hayatında aktif rol alarak onun gelişiminde yer alırlar.

Hikâyedeki asıl olay üç kadının bir erkeği topluma hazır duruma getirirken ona rol model olacak bir erkeğe ihtiyaç duymamaları. Abbie, kadınlara nasıl yaklaşması gerektiğini en ince ayrıntısına kadar anlatarak feminist bakış açısını Jamie’ye düzgünce anlatır. Kadın ve erkeğin eşit olması gerektiğinden, bir kadının cinsel hayatının ayrıntılarına kadar aktarır. Erkeklerin kadın doğasını daha iyi anlayarak yetiştikleri zaman kadınlara olan yaklaşımlarının değişeceğine inanmaktadır. Julie ve Jamie’nin sigara içtikleri sahnede Julie, Jamie’nin sigara tutuşunu beğenmez ve erkeklerin sigarayı nasıl tuttuğunu gösterir. Toplum sigara tutuşlarını bile sınıflandırmaktadır. Feministler, kadınların toplum baskılarıyla davranışlarının, hareketlerinin, oturup kalkmalarının bile değiştirildiğini savunurlar. Örnek olarak bir video izleyelim:

Aslında reklam olan bu içerik toplumda yerleşmiş olan bir kalıbı ortaya çıkarıyor; bir şeyi “kız gibi” yapmak hatta argoda “karı gibi” olarak nitelendirilen bu durum çocukluğumuzdan beri maalesef fazlasıyla duyduğumuz bir kalıp. Eğer bir şey saçma bir şekilde yapılıyorsa “kız gibi yapma doğru düzgün yap” cevabıyla karşılaşıldığını birçok defa görmüşüzdür. Nedir bu kız gibi yapmak? Video tam olarak bu noktaya odaklanıyor; videonun başında kız gibi koş denildiğinde saçma sapan bir şekilde komik bir koşma yöntemi uygulanıyor. Peki aslında kadınlar böyle mi koşar? Tabii ki hayır, sadece toplumun kalıplaşmış bir sözcüğünün yansımasından dolayı bu şekilde görmekteyiz.

Tekrar konumuza dönecek olursak; erkek gibi sigara içmek, kadın gibi durmak, hanım hanımcık ol gibi tanımlamalar özellikle kadınları belirli kalıplara sokmak içindir. Ayrıca erkekler için de bir toplumsal sınıflandırma vardır: Güçlü, kuvvetli ve otoriter olmalıdır hatta kendini o kadar belli etmelidir ki sigara tutuşuyla bile maskülen tavırlarını yansıtmalıdır. Bu bakış açısından da aslında erkeğin de işinin pek kolay olmadığını görüyoruz. Toplumsal sınıflandırma erkeği güçlü olarak, erkekler ağlamaz olarak tanımlar; hiçbir şekilde güçsüz kalma lüksü yoktur. Feminist öğretilerle bir çocuğu yetiştirmek de tam olarak bu noktada devreye giriyor. Erkeği bile feminist bir öğretiyle yetiştirilebileceğini görebiliyoruz. Çünkü gerçek feminizm erkek düşmanlığının aksine bütün ötekileştirilmiş, dışlanmışlıklara karşı koyar. Erkeği ve kadını eşit noktada tutmaktadır.

20th Century Women, 1970 yılında Santa Barbara’da geçmektedir. Filmin izleyicisine iyi hissettiren bir atmosferi var. Yönetmen Mike Mills, filmlerinde aktarmaya çalıştığı hikâyeyi çok güzel bir şekilde seyirciye sunuyor; karakterlerin hayatlarını fotoğraflar, görüntüler yoluyla anlatmayı tercih ediyor. Aynı tekniği yönetmenin bir diğer önemli filmi olan Beginners filminde de görüyoruz. İki filmde de seyircisine hikâyeyi sunma biçimi tıpkı hayattan bazı kesitlerin aktarımı tadında. Ayrıca film oyuncu kadrosuyla da göz dolduruyor.

Son zamanlarda fazlasıyla gündemde olan Greta Gerwig, feminist ve punk müzik tutkunu Abbie karakterini canlandırıyor; diğer önemli oyunculardan Annette Bening, Jamie’nin annesi olan Dorothea karakterini canlandırırken, Julie karakterinde Elle Fanning’i, Jamie karakterinde ise Lucas Jade Zumann’ı görüyoruz. Dorothea’nin evinde yaşayan diğer bir erkek karakter olan William karakterini ise Billy Crudup canlandırıyor. William, Jamie’nin hayatında aktif rol oynamıyor. Jamie ile fazla ortak noktaları ve iletişimi olmadığı için Dorothea, Jamie’yi yetiştirmekte yardıma ihtiyaç duyarken ondan değil de Abbie ve Julie’den yardım almayı tercih etmektedir. Genel olarak seyircisine yakınlaşan yapısıyla film, izleyicisinin iyi vakit geçirmesini sağlıyor.