10.11.2017

Yönetmen Koltuğu: Costa-Gavras

Music Box / Müzik Kutusu – 1989

Berlin’den ödüllü Music Box (Müzik Kutusu) eşeledikçe deşen bir Costa-Gavras filmi. Eğer Costa-Gavras’ın İkinci Dünya Savaşı’na bakışını görmek istiyorsanız Amen‘den (2002) önce bu filmi izlemenizi öneririm.

Film, Macaristan göçmeni bir ABD vatandaşı olan Mike Laszlo’ya çevirir kamerasını. Laszlo, savaş sonrası ABD’ye sığınmış, iki çocuğunu orada büyütmüş bir adamdır. Film ilerledikçe Laszlo’nun hikâyesinin de derinliklerine ineriz ancak hikâyenin ilk tetikleyici unsuru, Laszlo’ya karşı açılan ve vatandaşlığının tehlikede olduğunu gösteren bir davadır. Laszlo’nun kızı Ann (Jessica Lange) bir avukattır ve filmin dramatik yapısı gereği, hukukta esas alanı o olmasa da babasını savunacağını elbette seyirci bilmektedir.

Film bizi oldukça çarpıcı mahkeme sahneleriyle baş başa bırakır ve Mike Laszlo’nun geçmişinde “Yahudilere işkence” konusunda nerede durduğunu sorgulatır. Tabii ki tam orta yerinde durduğunu anlarız ancak hukukun “gerçeği” ortaya çıkarmaktaki yetersizliğinin altını çizmekten çok daha başka dertleri de vardır Costa-Gavras’ın.

Yönetmen, filmin arka planında, Amerika’nın Naziler ve Macaristan gibi kıyımı birinci elden yaşamış ülkelerdeki Nazi yanlısı örgütleri “komünizme karşı demokrasi mücadelesinde” nasıl kullandığını da anlatır. İşbirlikçi olarak konumlandırdığı ABD için bir de canlı tanık seçer, bu kişi Ann’in kayınpederidir. Hatta onun ağzından “Evet kullandık Nazileri çünkü onlar en iyi anti-komünist örgütlenmeye sahiplerdi.” ifadelerini de duyurur izleyiciye. Yani bir kez daha ABD’nin komünizme nasıl bir hastalık olarak baktığının ve kökünü kazımak istediğinin altını kalın çizgilerle çizer.

12345