30.07.2018

Yönetmen Koltuğu: Richard Linklater

Fast Food Nation (2006)

Filmlerinin her aşamasında emeği geçen, düşünmeyi ve düşündürmeyi seven yönetmen Richard Linklater’ın 2006 yapımı Fast Food Nation (Hamburger Cumhuriyeti), farklı gibi görünse de yine yönetmeninin filmi. Hemen “ne açıdan?” diye sorabiliriz. İzlemeye başladığımız andan itibaren Linklater’ın temel izleklerini filmde bulabilmemiz de bu sorunun cevabı. Bu izlekler, filmin temel metninin yanında sunulan garnitürler gibi görünse de yönetmen yine insanın kendini ve çevreyi sorgulaması üzerinde yoğunlaşan bir düşünce yapısıyla örüyor filmini.

Yazar Eric Schlosser’in kitabından yine aynı yazar ve Linklater tarafından senaryosu yazılan film, “Yediğiniz hamburgerin içinde ne var hiç düşündünüz mü?” düşüncesiyle yola çıkıyor. Ancak bu yol, hamburgerle sınırlı kalmıyor. Soruyu genişletip ”Yaşadığınız çevrede, hatta ülkede, dünyada neler oluyor, farkında mısınız?” haline de getirebiliriz pekâlâ. Filmin karakterlerinden birinin ağzından dökülen, “Toprak, sığırlar, insanlar… Bu makine hiçbirini umursamıyor” ifadesi, makineleşen insanın veya makineye dönüşen bir yaşam standardının aslında insanın elinden çıkan ama yine insanı kendine muhtaç kılan düzene bir gönderme.

Yukarıda filmin sadece hamburgerle sınırlı olmadığını dile getirirken, tabii ki yönetmenin Linklater olmasının farkını da belirtmek gerekir. Film, yönetmenin diğer filmleri gibi yine katmanlı okumalara açık hale geliyor dakikalar ilerledikçe. Ele aldığı karakterler etrafında şekillenen küçük hikâyeler, Amerika’nın iç ve dış politika anlayışıyla alakalı bir hale de getiriliyor ve film sert bir duruş sergiliyor. Özellikle, aktivist rollerde karşımıza çıkan gençlerin gerçekleştirdiği eylemin alegorik bir yapılanmayla günümüz insanını yansıtması, filmde dikkat edilmesi gereken noktalardan sadece biri. Belki de gözlerimizi kapamak, yokmuş gibi davranmak ve en önemlisi alıştığımız gibi devam etmek en kolayıdır. Peki ya canlıya duyulan saygı, ahlâk?