10 Kadın Yönetmenden 10 Etkili Kadın Hikâyesi

Yeşim Ustaoğlu

Ödüllü kısa filmlerle kariyerine başlayan Yeşim Ustaoğlu, ilk uzun metrajı İz ile başarıyı yakalamış bir isim. Genelde büyüdüğü topraklar olan Karadeniz’de filmler çeken Ustaoğlu, her filmiyle karakterlere odaklanan bir tarz izledi. Karakterlerin içsel yolculuklarına bizi ortak ettiği filmler, her zaman onu ödüle götürdü. Filmlerinde gerçekçiliğe çok önem veren yönetmenimiz, profesyonel olmayan oyuncularla da çalışmayı da ihmal etmedi. Gerek Karadeniz’de gerekse İstanbul’da çektiği filmlerde güçlü bir atmosfer çizdi Ustaoğlu.

Bulutları Beklerken – 2003

Ustaoğlu’nun sayısız festival gezen ve Sundance Film Festivali’nden ödül alan filmi, aslen Yorgo Andreadis’in ‘’Tamama’’ adlı otobiyografik çalışmasından esinlenir. Yakın tarihin en büyük yaralarından biri olan mübadeleyi yaşananlardan biri de Ayşe’nin (Eleni’nin) hikâyesidir. Karadeniz’de yaşayan Rum bir ailenin kızı olan Eleni, ailesi ile birlikte mübadele kapsamında Yunanistan’a sürülürler. Zorlu koşullarda Mersin’e kadar ulaştıklarında ailesinden çoğunu kaybetmiş, kardeşi Niko kalmıştır bir tek. Ne var ki hayatta tutunacağı, ona kökünü hatırlatacak son dalını da kaybeder; Mersinli bir aile onu yanlarına alır. Ama Niko, Selanik’e devam eder. Bu aile ona kendi soy ismini verir ve yıllar sonra bu ailenin son ferdi olan, ablası gibi bildiği kişiyle doğduğu topraklara hatta evine yerleşir. Fakat ablası da ölünce, aslında hiç unutmadığı ama üstünü örttüğü geçmişini tekrar hatırlar. Geçmişin izlerini, yaşanmışlıkların asla silinemeyeceğini, mübadele gibi büyük bir acının üzerinden anlatan Ustaoğlu, her filminde yaptığı gibi yine gerçeklik olgusuna çok eğilir. Birkaç profesyonel oyuncu dışında genelde yörenin halkından seçtiği amatör oyuncuların kullanıldığı film, Karadeniz’in mükemmel atmosferinden de fazlasıyla faydalanır. Tıpkı İz’de olduğu gibi başkarakterin içe yönelik yolculuğuna, sisli atmosfer mükemmel bir uyum sağlar.

Karadeniz dağlarında anlatılan birçok hikâyeden biri olan Eleni’nin yaşadıklarının, izleyenleri etkilememesi mümkün olmasa gerek. Ayrıca 80’li yıllarda geçen film, dönemin siyasi atmosferini de filme yedirmeyi ihmal etmez. Bu yalın ama etkileyici bir film Bulutları Beklerken müthiş bir içsel yolculuk. Ve en önemlisi bir kadının ne kadar güçlü olabileceğini göstermesi olsa gerek.