En Sevdiğim Godard

Murat Dural

Tout va bien / Her Şey Yolunda (1972)

Godard’ın Jean-Pierre Gorin ile beraber yönettiği Her Şey Yolunda, yabancılaşmış insanların sorunlarını Brechtyen bir teknikle, yabancılaştırma efektleriyle ele alıyor. İronik diyalogları ile izleyicisini düşündüren, diyalektik bir yapıya sahip yapım, bence Godard’ın en derin filmlerinden biri. 1968-1972 arasındaki Fransa’ya odaklanan ve 72’de geçen film boyunca kameraya bakan insanlar, muhabir karakter Suzanne’ın (Jane Fonda) mesleğine gönderme yapar gibi tüm filmin bir söyleşi olduğu havasını yaratıyor. Bu uzun söyleşi, içeriğinde hem bireysel itiraflar hem de toplumsal özeleştiriler bulunduruyor. En başından itibaren film içinde bir film izlediğimiz düşündürülüyor (belki de bir filmin kamera arkası görüntülerini izlediğimiz sanısına kapılıyoruz) ve Godard en başta işini, sinema sanatını-sektörünü sorguluyor.

İsminde de bir ironi barındırıyor film; “her şey yolunda” değil, her şey değişiyor. Tüm dünya gençlerinde ve toplumsal hareketlerde değişim motivasyonu yaratan 68 hareketinin “değiştirememesini” konu alan öykü, bu çelişkinin peşinden gidiyor. Yapımın beni en çok etkileyen noktası ise; Godard’ın eleştirel kamerasının alt ve orta sınıflara, sendikalara, devlete, duygusal ilişkilere aynı anda odaklanabilmesi ve tüm bu ilişkiler içindeki “iktidarı” ortaya çıkarabilmesi… Teknik açıdan bakıldığında da, kaydırmalı çekimler bir kamera hareketinden fazlasını ifade ediyor. Filmi iki bölüme ayıracak olursak, ilk bölümde bir gıda fabrikasının bölmelerinde gezen kamera, ikinci bölümde, Carrefour’da ürünlerini almak üzere olan insanları dolaşıyor. Böylece üretim ve tüketim alanındaki yabancılaşmaya ve buradaki eylemliliklere aynı anda tanık olabiliyoruz. Resnais’nin filmini “Hiroşima Sevgilim’deki kaydırmalı çekimler ahlaki bir soruna karşılık gelir” cümlesiyle yorumlayan Godard, aynı teknikle, bu filminde diyalektik bir anlam yakalıyor. Final sahnesindeki kaydırmalı çekimle şehirde ilerlerken toplumu, bireyi, eylemi, kavgayı, tarihi ve ilerlemeyi aynı anda sorgulayabiliyoruz.