Yönetmen Koltuğu: Peter Greenaway

2) The Draughtsman’s Contract (Ressamın Kontratı) – 1982

Greenaway, barok dönemin resimlerini odağına alarak, bu kez de ihtişamlı mülkiyetleri ile birlikte kendilerini resmettiren İngiliz aristokrasisini ve onları heybetli,  ulaşılmaz olarak resmeden ressamları yerin dibine sokmaktadır. Bu bir döneme damgasını vurmuş, birçoğu ölümsüzleşen tabloların arkasında aslında ne kadar büyük ihanetlerin, iki yüzlülüklerin, ihtirasların ve daha bidolu utancın kol gezdiğini, ancak Greenaway zekâsıyla hayat bulacak bir senaryoyla izliyoruz.

Ressam Neville, o dönem yani 17. Yüzyılda çokça popüler olduğu üzere aristokrak bir ailenin malikânesini farklı açılardan, sakinlerini de içine alacak bir şekilde çizmek için anlaşır. Fakat evin erkeğinin bir seyahate çıkması sebebiyle de Bayan Herbert ile akıl almaz bir kontrat yapar. Evde kalıp, resim yaptığı sürece Bayan Herbert’in misafirperverliğine vücudunu da dâhil etmesini ister. Böylece bir yandan malikânenin çeşitli yerlerine konumlandırılan şövaleler ile ressamın gördükleri tuvale düşer bir yandan da şövalelerin ardında bitmek bilmez ihtiraslar yaşanır. Filmin asıl can alıcı noktası ise ressam Neville’nin bu şövaleler arkasında, kapalı kapılar, şemsiyeler arkasında yani bir nevi kadraj dışında yaşanan ihaneti eserlerine nakşetmesidir. Zira Neville açık açık eserlerinde bu akıl almaz ihanetleri (sonradan bu oyuna Herbert’in evli olan kızı da dâhil olur) çizmese de yeterince açık edecek ayrıntıları, adeta nokta atışı yaparcasına yerleştirir.

Greenaway’ın, ressamın çizim yaparken kullandığı mercek üzerinden muhteşem bir kadraj içinde kadraj kullanımına girdiği, aynı zamanda da temsili olan ile gerçeğin aynı anda verilerek gerçeğin ne olduğunun, tamamen alt-üst edildiği bu eseri, belki de onun üzerine en çok akıl yürütülmesi gereken yapımlarından biri. Temsil ile gerçeğin bulanık sularda ayırt edilemez olduğu The Draughtsman’s Contract, Greenaway’in sanat yoluyla dile getirdiği demeçlerinden herhangibi biri olarak kayda geçmiş oluyor böylece.