16.02.2017

Yönetmen Koltuğu: Theodoros Angelopoulos

3) O Thiasos (Kumpanya) – 1975

O Thiasos, Angelopoulos’un adını tüm dünyaya duyuran filmidir öncelikle. Yunanistan’ın yakın dönemine bir küçük tiyatro grubu üzerinden ışık tutan Angelopoulos, bu derinlikli işine elbette ki uzun bir süre ayırmak zorunda kalmıştır. 1939-1952 yılları arasına hatta bazen oyuncuların kameraya yaptıkları anlatılarla daha da önceye 1922 yılına kadar uzanan geniş bir zaman dilimi, dört saate yakın bir destana dönüşüyor perdede. General Metaksas’ın dikta dönemi, Yunan-İtalyan Savaşı, Naziler’in Yunanistan’ı işgali, sonrasında ülkeden çıkarılışlarının ardından yaşanan iç savaş ve Yunanlılar tarafından adeta bir Mesih olarak görülen Alexandros Papagos’un iktidara gelmesi… Bu on üç yıl boyunca birbirinden etkili dönemlerin her birinde yani dikta dönemi, İkinci Dünya Savaşı ve iç savaşta savaşan komünist cephe, kumpanyadaki üç kişi tarafından temsil edilmektedir.

Angelopoulos, her biri birbirinden önemli dönemleri tek bir film ile ele alma kararı ile zaten başta büyük bir cesaret örneği göstermiştir bana kalırsa. Üstelik doğrusal bir anlatım ile bile zorlanabilecek bu dönemler arasında dilediği gibi gezinmeyi tercih eder. Elbette bunu flashback ya da flashforward ile yapmamaktadır. Zira uzun plan sekans tercih eden yönetmenimiz aynı plan içerisinde birbirinden çok farklı zamanlar arasında aynı mekân içerisinde atlama yaparak zaman ve mekân algısını yerle bir eder.

Angelopoulos, her ne kadar içerikte yirminci yüzyılı odağına alsa da çeşitli metaforlarla en çok da karakterlerin isimleriyle çok daha eskiye, mitolojik çağlara kadar uzanmakta sakınca görmemiştir. Özellikle filmin en etkin karakterlerinden biri olan Elektra’nın annesinden nefret ettiğini, babasına çok bağlı olduğunu fark etmemek mümkün değil. Yine her bir karakteri sayesinde Yunan mitolojisine de göz kırpan filmin, yönetmenin en bitmemişler filmlerinden biri olduğunu da söyleyebiliriz. Kumpanya, film boyunca asla tam olarak oyunu bitiremediği gibi asla da tam kadro bir araya gelememiştir. Yine uzun planlar, 360 derece kamera hareketleri, düğün ve hemen ardından cenaze, hep yarıda kesilen temsiller, danslar, düğünler ama en önemlisi de müzikleriyle bir başka âlemin kapılarını açıyor bize O Thiasos.