01.08.2018

Yönetmen Koltuğu: Jean-Pierre Melville

Le Deuxième souffle (1966, İkinci Soluk)

Modern bir kara film olan Le Deuxième Souffle, Melville’in Lino Ventura’yı başrole yerleştirdiği ilk filmdir. Herkesin belki de Melville filmleri dendiği zaman ilk aklına gelecek olan Le Samouraï’ın (Kiralık Katil) da ata babası. Gerçekten de Le Samouraï’ya giden yollar Le Deuxième Souffle ile döşenmiştir desek yanlış olmaz.

Melville belki suç dünyasını anlatırken suçluları merkeze alır ve onlardan anti-kahraman yaratır ama bu dünyanın unutmadığı bir diğer ögesine de hayli yer verir, yani polislere. Bob le Flambeur’un yakın arkadaşlarından biri bir polistir mesela. Birbirlerine akıl danıştıkları dahi olur. Le Deuxième Souffle de bu yoldan şaşmaz. Arkadaş olarak konumlandırmaz Melville burada polisi ama filmin kahramanı Gu’nun peşinde olan polise de epey zeki bir kimlik verir. Belki de başkahramanlarının takipçisi olacak polislerin -dedektif- en az onlar kadar zeki olmalarını ister.

Melville filmin senaryosunu, José Giovanni’nin kısmen kendi anılarına dayandırdığı Un Reglement de Comptes adlı romanından yazarın kendisiyle birlikte uyarlayıp yazmıştır. Dört yıl sonra çekeceği Le Cercle rouge (1970) filminde olduğu gibi, hapisaneden kaçan bir suçluyla (Gustave, ancak filmde sıklıkla kullanıldığı şekilde Gu) açar perdeyi Melville ve film boyunca bir kedi-fare oyununun içine sokar kahramanlarını.

Lino Ventura ile bir kez daha çalışacak olan Melville (Gölgeler Ordusu) filmi izleyenlerin hatırlayacağı kaçış sahnesinde, trene yetişmekte zorlanan Ventura’nın daha gerçekçi oynaması için kondüktörden treni daha da hızlandırmasını istemiş ve kırk yedi yaşındaki oyuncunun iyice zorlanmasına sebep olmuştur. Çekimler sonrası bunu duyan Ventura ile Melville’in arası açılmış, bir kez daha da konuşmamışlardır. Evet, sadece üç yıl sonra bir başyapıta birlikte imza atmışlar yani birlikte çalışmışlardır ancak Gölgeler Ordusu filminde asistanları aracılığı ile haberleşmişler, yine de birbirleriyle konuşmamışlardır. Bu da birlikte iki harika iş çıkaran sanatçıya dair hatırlanacak küçük bir not olsun.

Melville filmleri birçok yönetmenin de gözdesidir, ilham kaynağıdır demiştik ya; işte Le Deuxième Souffle de Werner Herzog’un en sevdiği filmdir.

https://www.youtube.com/watch?v=y3Xvx6PskEg